wystawa skarbu z czermna

Zdjęcie skarbu dzięki uprzejmości UMCS dla serwisu Archeowieści.

Ponad 600 zabytkowych przedmiotów odkrytych w Czermnie (woj. lubelskie), gdzie prawdopodobnie znajdował się główny ośrodek dawnych Grodów Czerwieńskich, można od piątku oglądać w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka – Oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie. Obiekty prezentowane na ekspozycji „Czerwień – gród między Wschodem a Zachodem” pochodzą z okresu między X a XIV w.

„Najważniejsze na tej wystawie są srebrne kosztowności kobiece, które archeolodzy z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej odkryli w garncu zakopanym pod ziemią. 20 m od garnca znaleziono inne wyroby srebrne. Leżały luzem nieco pod powierzchnią ziemi. Kosztowności przebadano w Akademii Górniczo-Hutniczej. Analiza wykazała, że ozdoby są wykonane z wysokiej klasy srebra i pochodzą prawdopodobnie z okresu od końca XII do XIV w.” – powiedział kurator ekspozycji Mirosław P. Kruk. Wśród tych najcenniejszych przedmiotów są pierścienie, zausznice, naramienniki, bransolety mankietowe i spiralne oraz kołty, czyli efektowne wisiory mocowane przez kobiety do nakrycia głowy.

Zdaniem kuratora na szczególna uwagę zasługują ołowiane pieczęcie (bulle) wykonywane na zlecenie władzy świeckiej i duchownej. Wśród nich jest pieczęć z wyobrażeniem proroka Dawida, a należąca do księcia Dawida Igorewicza oraz bulla z wizerunkiem św. Bazylego Wielkiego i archanioła Michała lub Gabriela, której właścicielem był książę Ruryk Rościsławowicz. W Pałacu Biskupa Erazma Ciołka nie zabrakło zabytków obrazujących ówczesne życie codzienne, elementów wyposażenia domu i narzędzi pracy dawnych rzemieślników. Zainteresowani zobaczą też różnego rodzaju broń i elementy wyposażenia wczesnośredniowiecznego wojownika oraz przedmioty związane z handlem.

Grody czerwińskie, Czermno, Ruś czerwona

Czermno od strony północno-wschodniej zimą tego roku. Żółte trójkąty wskazują jeden z pomostów. Fot. Marek Poznański. Dzięki uprzejmości Archeowieści.

Eksponaty, które można podziwiać w Krakowie, zostały sprowadzone z Muzeum Regionalnego w Tomaszowie Lubelskim. W Pałacu Biskupa Erazma Ciołka znalazła się część spośród 1,5 tysiąca obiektów prezentowanych wcześniej w Lublinie. Wystawa czynna będzie do 1 września. Dofinansowało ją Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Badania grodziska w Czermnie (wieś nad rzeką Huczwą w powiecie tomaszowskim, niedaleko granicy z Ukrainą) archeolodzy UMCS prowadzą od wielu lat. Na nadrzecznych łąkach zachował się masyw wału obronnego, wyniesienia podgrodzi i chrześcijańskie cmentarzyska. Przez łąki, od grodu w stronę rzeki, ciągnęły się dwa pomosty, szerokie na trzy metry, ułożone na potężnych dębowych palach. Jeden z nich miał około 100 m długości, drugi znacznie więcej. Prowadziły one najpewniej do przystani. Próbki drewna pobrane z tych konstrukcji pozwoliły stwierdzić, że gród budowano z drzew ściętych w XI w., zaś drzewa użyte na pomosty ścięto w XII i pierwszych latach XIII w.

Ponad dwa lata temu badacze z UMCS potwierdzili istnienie w Czermnie fundamentów romańskiego kościoła, co może świadczyć, że znajdował się tam główny ośrodek średniowiecznych Grodów Czerwieńskich. Odkryty w Czermnie kompleks osadniczy powiązany z grodem to – według archeologów – najprawdopodobniej znany ze źródeł ruskich Czerwień. O Grody Czerwieńskie toczyli walki polscy Piastowie z władcami ruskiego Kijowa. Czerwień był wówczas jednym z największych ośrodków w tej części Europy.

 

Tags: , , , , , ,